بار دومی بود که به سعدآباد میرفتم. بار اول بهار ۹۰ بود. این بار زمستون ۹۱. بار اول با زهرا و گردش دوست دختر-دوست پسرانه و این بار با زهرا و خانوادهاش، گردش خانوادگی. تمایز دیگهی بار اول و دوم در سرسبزی و خرمی و خنکای مطبوع و بهارانهی بار اول بود، که این بار جاشو به خشکی چمن و بیبرگی درختها و سردی هوا داده بود. تا حالا دو چیز باعث شده که من علاقهی شاهها به کاخ رو به خوبی درک کنم و
بهشون حق بدم. اولی وقتی بود که برای اولین بار زیر ِ یک طاق بلند غذا خوردم. هیچ وقت
فکر نمیکردم بلند بودن سقف و صدای آب حوضچه بتونه تا این حد رو لذت ِ خوردن غذا
اثر بذاره، این تجربه به وعدهایی که تو هتل صفاییه یزد خوردم برمیگرده. دومین بار هم زمانی بود که تو بهار و تو اوج سرسبزی و شادابی
درختها به سعدآباد رفتم و هوای مطبوع و آرامش و سکوت اونجا غرقم کرد.
اتفاق جالب دیگهای که تو گردش ِ اخیر ِ سعدآباد افتاد این بود که خیلی بیبرنامه و ناخواسته، این گردش ِ دوم، مکمل بار اول شد و همهی موزههایی که تو گردش ۹۰ در اثر غفلت و یا خستگی نرفته بودیم، تو گردش ۹۱ رفتیم. از جمله "موزهی سبز". لازم به ذکره که سعدآباد دو تا موزهی اصلی داره، موزهی سبز و موزهی سفید. موزهی سبز محل استراحت و خواب و زندگی و راحتی رضاشاه و بعد از اون محمدرضاشاه بوده، موزهی سفید محل تشریفات و میهمان و کارهای اداری و مملکتی. به همین میزان اطلاعات هم بسنده میکنم، چون هرچی بیشتر از این بخواین رو میتونین با چندتا سرچ کوچیک از تو گوگل و ویکی پدیا به دست بیارین، از طرفی مطمئنم نه شما چیز بیشتری میخواین، نه من به گفتن بیش از این نیاز دارم.
چیزهای زیادی بود که توجه رو جلب میکرد، ولی خوب هر کدوم خیلی زود جاشون رو به توجه حاصل از چیز دیگهای میداد و این باعث شد که همهچی رو هم سوار شه و در نهایت چیز خاصی که بخواد توجه رو تا ساعتها بعد به خودش جلب نگه داره کمتر پیش بیاد. منتها از این میون یه چیز جالب پیدا شد که تونست توجهم رو حسابی جلب نگه داره.
تو تصویر بالا که از اتاق خواب رضاشاه و بعد محمدرضاشاه گرفته شده، اون لباسا و عصا، البسهی رضاشاهه و اون تخت، تختِ محمدرضاشاه. وقتی رضاشاه تبعید شد و محمدرضا اومد جاش، دستور داد اون تخت رو برای خواب و استراحت بیارن. تا قبل از اون رضاشاه صاحب این اتاق بود و برای خواب از اون تشک و لحاف و پتو استفاده میکرده و رو زمین میخوابیده.
تصور کنین رضاشاه رو، مردی که میخواست آتاتورکوار همه چیز رو تغییر بده و از منظر خودش اصلاح کنه، مظاهر ارتجاع رو از بین ببره. از مسائل پایهای مثل آموزش و بهداشت تا مسائل ظاهری پوشش و تیپ و قیافه. میخواست همهچیز رو عوض کنه، تا مردمش شونه به شونهی ممالک پیشرفته بمالن و پیش برن. تا همهجا پیش رفت، تمام روز تلاش میکرد که ایدهها و طرحهاش عملی شه، ظاهر و باطن مردم عوض شه و همهچی از پایه و اساس تا ظاهر و حالت، متمدنانه و اروپایی شه، تمام روز سخت تلاش میکرد و شب برای استراحت به اتاقش میرفت و فراری از تخت، روی زمین میخوابید.
رو تابلوی اطلاعات اتاق خواب رضاشاه نوشته شده بود "رضاشاه اصرار داشت که روی زمین بخوابد و از تخت استفاده نکند". مردی که همهچیز رو تغییر داد، همهی ظواهر ارتجاع رو حذف کرد، اصرار داشت که روی زمین بخوابه و از تخت استفاده نکنه. برا خیلیا شده بود رضا شاه، برا یه عده هنوز رضاقزاق بود، ولی شب، وقتی که خسته و کوفته از همهجا میرفته بخوابه، فقط رضا بود، رضای خالی، رضای تنها، که دوست داشت مثل قدیم، مثل بچگیهاش، مثل همیشه رو زمین بخوابه، نه مثل اروپاییها بالای تخت.